होळी हा सण फाल्गुन पौर्णिमेला म्हणजेच हुताशनी पौर्णिमेला साजरा केला जातो. होळी या सणाला होलिका उत्सव असेही म्हटले जाते. माग महिना संपून फाल्गुन महिना लागताच ऋतुचा राजा म्हणजे वसंताचे आगमन होते. यामुळे होळीच्या सणाला सर्वत्र हिरवेगार वातावरण असते. सर्व झाडे पाना फुलांनी बहरलेले असतात. जणू धरती माता हिरव्या रंगाचा शालू पांघरून नटून-थटून बसलेली आहे की काय, असा भास होतो. ठिक ठिकाणी देवी-देवतांच्या यात्रा उत्सवाला सुरुवात झालेली असते, सर्वत्र आनंदी आनंद पसरलेला असतो. अशा या आनंदात भर घालण्यासाठी येतो तो होळीचा सण. आपल्या भारतात प्रांत जरी वेगवेगळे असले तरीही संस्कृती मात्र एकच जोपासली जाते, प्रत्येक सन प्रत्येक प्रांतात वेगवेगळे वेगळ्या पद्धतीने व नावाने साजरे केले जातात.
होळी या सणाला महाराष्ट्रात शिमगा या नावाने ओळखतात तर उत्तर भारतात याला दोला यात्रा किंवा होरी असेही म्हटले जाते. दक्षिण भारतात हा उत्सव वेगळ्या पद्धतीने साजरा करतात परंतु प्रत्येक ठिकाणी हा होळी सण संध्याकाळीच साजरा केला जातो विशेष. होळी हा सण निसर्गातील बदललेली अवस्था सुचवणारा सन आहे. होळी या सणाला थंडीचे दिवस म्हणजे हिवाळा हा ऋतू संपलेला असतो, थंडीने त्रासलेली प्राणी, झाडे, फुले ही जोमात उत्साहात आलेली असतात. झाडांची पाने गळून नवीन पानांनी झाडे बहरलेली असतात. झाडांची पाने गळून इकडे तिकडे पाला पाचोळा पडलेला असतो यामुळे सगळीकडे अस्वच्छता दिसते म्हणून पौर्णिमेच्या दिवशी या काड्या-पालापाचोळा जमा करून त्यांची होळी करण्याची परंपरा आपल्या पूर्वजांपासून चालत आलेली आहे.
